Design of Complete Denture Reinforced with Metal Base

Introduction Complete denture reinforced with metal bases is fabricated in cases of fracture risk as well as in selected patients with neuromuscular disorders. The aim of this report was to present different designs of metal framework for complete denture and their advantages in the treatment of edentulous patients. Material and Methods The study included 116 edentulous patients who received complete dentures. The respondents were divided into two groups according to the type of denture used. Thirty one patients were rehabilitated with complete dentures reinforced with metal base, whereas 85 patients received conventional complete acrylic dentures. Metal bases were fabricated using Co-Cr-Mo alloy. Two designs different in regards to the vibrating line were fabricated: metal frame extended to the vibrating line and acrylic resin extended to the vibrating line. After investing and casting, metal bases were electropolished. Subsequent processes of arranging artificial teeth, waxing, flasking and finishing completed the fabrication process of dentures. Results Denture base fractures were prevented in majority of patients. The design of upper denture where metal frame was extended to the vibrating line and metal base with elongation over the convex edentulous ridge in lower jaw were the most favored and successful in prosthetic rehabilitation of experimental group of edentulous patients. There was no need for rebasing of complete dentures reinforced with metal base. Conclusion Complete denture reinforced with metal base presents a favorable design for rehabilitation of edentulous patients with well pronounced edentulous ridges and low tendency to resorption.


INTRODUCTION
Complete dentures (CD) reinforced with metal bases (framework) (MB) are occasionally used in rehabilitation of edentulous patients, particularly in cases where there is a risk of fracture caused by opposing natural dentition, as well as in patients with neuromuscular disorders [1,2].Age should not be a contraindication for CDMB fabrication, but according to the data in the literature CDMB are usually fabricated for older edentulous patients [3,4].Certain investigations have proved metal framework to be effective in reducing fungal growth typically present in complete dentures [5].
"Metal", gold or cobalt-chrome-molybdenum or cobaltchrome alloy dentures have superior physical properties and generally occupy less space in the mouth than acrylic dentures.They are stronger, have greater resistance to fatigue and are less likely to break under normal conditions [6].The advantages of CDMB are biocompatibility, hypoallergenic effect with healthy appearing supporting tissues, and added strength for easily fractured dentures.Moreover, CDMB facilitate fabrication of stable narrow dentures that are designed to avoid contact with disrupting muscle forces, and sometimes facilitate avoidance of surgical procedures such as frenulum reposition.Additionally, patients perceive natural feeling from thin base which may also contribute to additional denture stability [7].CDMB are considered dimensionally stable compared to all-plastic-based dentures both during fabrication and over time [8].CDMB may also include a soft liner.
The purpose of this report was to present different designs of metal framework for complete denture and their advantages in the treatment of edentulous patients.

MATERIAL AND METHODS
Thirty-one edentulous patients (29 male, age 57-69 and 2 female, age 59-64) with no tendency to residual ridge resorption (RRR) were provided with CDMB and recruited to the experimental group.Eighty-five patients (40 male, age 60-69 and 45 female, age 60-65) with conventional acrylic CD were recruited as controls.
In the selection of edentulous patients for MBCD fabrication the following indicators were used: a) Patients with "flatten" or "low" or high position of palatal surface (gothic palatal form); b) When the actual center of the denture was at the significant distance from "ideal" center of the denture; c) In cases where no tori palatini were present as well as no exostoses or bony prominences; d) In cases where morphological picture showed evidence of residual ridge resorption at one side of the jaw -unilateral resorption; e) In edentulous patients with epilepsy; f) In edentulous patients with specific esthetic needs; g) In cases of specific occlusion -if all remaining natural teeth were in opposing dental arch, or in cases were metal-ceramic bridges remained on one side (upper or lower) and remaining occlusion was restored using acrylic dentures; h) When repeated fractures of the denture base were recorded in dental history and observed at recalls.Standardized clinical procedures were followed for the fabrication of CDMB.After taking preliminary alginate impressions (Alginoplast, Galenika, Belgrade, Serbia), an acrylic (Palavit L, Galenika, Belgrade, Serbia) custom tray was fabricated for each patient.Functional impressions were taken using Zn-oxide eugenol paste (Vikopres, Galenika, Belgrade, Serbia) and master casts (Galigranit, Galenika, Belgrade, Serbia) were fabricated.
Wax profiles (Voco, VOCO GmbH, Cuxhaven, Germany) were used for modeling (Figures 1 and 2).Frameworks were fabricated using Co-Cr-Mo alloy (Wisil M, Wisil Austenal, Köln, Germany).After investing and casting, metal bases were electropolished.Two designs were created different in regards to the vibrating line: metal extending to the vibrating line and acrylic resin extending to the vibrating line in the experimental group (Figures 3-7).There were also two designs for lower MB, with different base extension over the lower residual ridge: reduced form of MB positioned on the crest and convexity of residual ridge and extended form of metal base with elongation towards the oral surface of artificial teeth and lingual sulcus to the border of fixed and movable mucosa but not over the edentulous ridge (Figure 8 and  9).Occlusal rims were formed using pink wax (Vomogal S, Galenika, Belgrade, Serbia).Face-bow (Artex, Amann Girrbach GmbH, Koblach, Austria) transfer was used to determine the position of upper cast in articulator.Maxillomandibular jaw relationships were recorded in edentulous mouths.Face-bow technique was applied to upper edentulous jaw prior to verification of maxillo-mandibular jaw relationships (Figures 10 and 11).After setting artificial teeth in wax and try-in, surface polishing was done.Models were flasked and acrylic dentures (Biocryl RN, Galenika, Belgrade, Serbia) given to the patients.
Patients from experimental group were divided in five groups on the basis of fabricated CDMB.The first group consisted of nine male patients and one female that received CDMB with metal base extended up to the vibrating line.The second group included three patients who received CDMB with acrylic extended to the vibrating line.The third group consisted of ten patients (nine male patients and one female patient) that received upper CDMB with metal base extended to the vibrating line, and lower CDMB with metal base extended over convexity of edentulous residual alveolar ridge.The fourth group included seven male patients that received upper CDMB with acrylic extension to the vibrating line and lower CDMB where extension and elongation was created towards lingual border between fixed and movable mucosa on the floor of the mouth, lingual sulcus and oral surfaces of artificial teeth.The fifth group consisted  Oblik donjeg metalnog skeleta koji je postavljen na vrh be zubog grebena i produžen do oralnih površina veštačkih zuba of three male patients who had edentulous lower jaw only and who received lower CDMB with metal framework over the convexity of edentulous ridges.
The analysis of study casts, and clinical quality examination were used in the study.The patients were also interviewed about the comfort, ease of chewing, speech, stability, aesthetics and regular usage of dentures.

RESULTS
The fracture of base was noted in 7% of patients only after two years of therapy.Metal extended to the vibrating line proved to be optimal design of CDMB in the rehabilitation of edentulous upper jaws.Extended form of metal base elongated towards the oral surface of artificial teeth was the most favored and successful design used for CDMB in lower jaws.No rebasing of CDMB was required in examined patients from the experimental group.Two repairs of teeth as a result of acrylic tooth fractures or loss of a single artificial tooth after debonding/detaching were detected after 12 months and five reparations of teeth after 24 months of therapy (Table 1).Four edentulous patients with Parkinson's disease and 2 patients with epilepsy were successfully rehabilitated by CDMB.
All edentulous patients rehabilitated with CDMB were pleased with outcome of the treatment.Patients from the experimental group were considered suitable for fabrication of complete dentures with metal bases (Figure 12).No rebasing of CDMB was required in patients from experimental group in the period of 24 months.However, three patients from experimental group (fourth group) needed rebasing of lower CDMB that had extension to the lingual border between fixed and movable mucosa.

DISCUSSION
Studies about CDMB designs have not been frequently reported in the literature regardless of the fact that they can be successfully applied in variety of edentulous patients.Furthermore, there are no reports to compare different specific designs of metal base for reinforcement of CDMB.An obvious dilemma which should be first addressed in this study is about the most favorable design and up to which point a metal base should extend in relation to the vibrating line.Complete dentures reinforced by metal base could be designed so that they do not reach the vibrating line with distal edge of metal.This design is more comfortable for patients, but it conflicts with requirements for stability.Based on results obtained from the current study, it could be advocated that complete dentures should be designed with extended distal edge of metal framework for better stability as well as more natural mastication and speech.This finding is in accordance with the results of the study of Ohkuba et al. who estimated best acceptance of CDMB by patients if it had classic-conventional design of complete denture [3].Another design addressed in this study relates to an alternative form of complete denture with metal base in the form of a net which is less expensive and simpler in its design.
Transparent acrylic material could be used in the fabrication of CDMB, and this has been considered better option in many clinical studies.The use of transparent acrylic material reduces and even eradicates allergic reactions compared to red acrylic material.In addition, transparent acrylic material offers the possibility of observing any development of residual ridge resorption.
Occlusion and articulation of artificial teeth in CDMB should be unilaterally balanced.Considering the fact that CDMB are indicated in cases with solid edentulous ridge not predisposed to reductions, it is reasonable to conclude that excessive functional loads will not cause RRR.On the other hand, the concept of bilateral balanced occlusion is favored in the design of complete dentures, therefore both concepts are acceptable [9,10].
Could ceramic teeth be set in complete dentures with metal bases instead of acrylic artificial tooth selection, and should the arrangement of this kind require modification of denture and metal base designs?Ceramic teeth are not generally used in CDMB since acrylic teeth sufficiently compensate for esthetics and function of complete dentures.
Finally, the question remains whether CDMB can be used for prosthetic rehabilitation in patients who previously had partial removable dentures.The results of the current study suggest that CDMB can be successfully applied as continued therapy after all teeth loss, particularly taking into account high degree of satisfaction of patients with CDMB.Relining and rebasing of CDMB could be theoretically taken into consideration, but without practical aspect, primarily because the results of this study suggested that each patient for CDMB should be carefully selected.First of all, they should have well pronounced edentulous ridges with low tendency for immediate or de-layed resorption.Rebasing and relining of CDMB should not be performed, or performed after a considerably prolonged period of using.
It is the fact that fractures of metal bases in three male patients were noticed after 24 months.This result is different from other studies which showed that metal base strength and increased alloy resistance prevented fractures [2,11].The reason for fracture in the current study is most probably bruxism and having CDMB during sleeping.This result, however, can be considered success because in the control group more than 25% of fractures of acrylic dentures were evidenced after 24 months of therapy [12].The fact that a certain number of patients in experimental group had symptoms of bruxism, but sometimes only acrylic teeth were debonded or broken without the fracture of metal bases advocates positive results of CDMB in the therapy of edentulous patients with bruxism.
Based on findings of the current study, better stability of complete dentures could be achieved with extension of metal base in CDMB.This design included extended base over edentulous ridge in upper jaw.Additionally, better stability of CDMB in lower jaw was achieved when metal base covered the entire convex surface of edentulous ridge.The results of the current study also confirmed previous reports that pointed more accurate fit to the underlying mucosa as important advantage of CDMB [6,7,8,11].

CONCLUSION
Complete denture reinforced with metal base is favorable design for rehabilitation of edentulous patients with well pronounced edentulous ridges and low or no tendency for their resorption.

NOTE
This work was presented on 33 rd Annual Congress of European Prosthodontic Association (EPA), held October 1-3, 2009 in Innsbruck, Austria.

UVOD
To tal ne zub ne pro te ze oja ča ne me tal nim ba za ma (CDMB) se u iz ve snim kli nič kim si tu a ci ja ma mo gu ko ri sti ti u re ha bi li ta ci ji pa ci je na ta bez zu ba, po seb no on da ka da po sto ji ri zik od lomlje nja ba ze uzro ko va nog ja kim pri ti sci ma zu ba an ta go ni sta iz pri rod ne den ti ci je, od no sno kod pa ci je na ta sa ne u ro mi šićnim po re me ća ji ma [1,2].Go di ne sta ro sti ne bi tre ba lo da bu du kontra in di ka ci ja pri iz ra di CDMB, ma da se, pre ma po da ci ma iz li te ra tu re, ova kve pro te ze naj če šće iz ra đu ju kod pa ci je na ta stari jeg ži vot nog do ba [3,4].Is tra ži va nja su ta ko đe po ka za la da je pri su stvo i ta lo že nje mi kro or ga ni za ma iz ro da glji vi ca sma nje no po sto ja njem CDMB [5].
"Me tal ne" to tal ne zub ne pro te ze -od le gu re zla ta, od le gu re ko bal ta, hro ma i mo lib de na ili od le gu re ko bal ta i hro ma -imaju vi so ko kva li tet ne fi zič ke oso bi ne i uop šte za u zi ma ju ma nje pro sto ra u usti ma od akri lat nih pro te za.CDMB su čvr šće i imaju ve ću ot por nost pri na pre za nji ma, ta ko da je ma lo iz ve sno da bi se mo gao de si ti pre lom pro te ze u nor mal nim okol no sti ma [6].Pred no sti to tal nih zub nih pro te za u ko ji ma su ba ze iz ra đene od me tal nog ske le ta su pot pu na bi o kom pa ti bil nost i zna čajan hi po a ler gij ski efe kat u od no su na zdra va i ne pro me nje na no se ća tki va u usti ma, kao i do dat no oja ča nje ko je spre ča va lo mlje nje pro te ze.Po red to ga, CDMB po ka zu ju sta bil nost ba ze ko ja je ob li ko va na ta ko da ni je pod uti ca jem štet nih mi šić nih si la, a u po je di nim slu ča je vi ma mo že uti ca ti na od la ga nje ili oslo ba đa nje po tre be za hi rur škim re po ni ra njem fre nu lu ma u usti ma.Pa ci jen ti ta ko đe ima ju pri rod ni ji ose ćaj u usti ma zbog tan ke me tal ne ba ze ko ja isto ta ko mo že do pri ne ti bo ljoj sta bilno sti [7].Sma tra se da su CDMB di men zi o nal no vr lo sta bil ne u po re đe nju s pro te za ma iz ra đe nim od pla stič nog ma te ri ja la -akri la ta, i to ne sa mo pri iz ra di, već i u po gle du du go traj nih po volj nih efe ka ta [8].CDMB ta ko đe se mo gu mo di fi ko va ti dodat kom tkiv nih kon di ci o ne ra za pod la ga nje.Cilj ovog ra da je bio pri ka z raz li či tih ob li ka me tal nih ba za u iz ra di to tal nih zub nih pro te za, kao i pred no sti ova kvih pro te za u le če nju oso ba bez zu ba.

MATERIJAL I METODE RADA
Kod 31 pa ci jen ta bez zu ba (29 mu ška ra ca sta ro sti 57-69 go dina i dve že ne sta ro sti 59-64 go di ne) i ten den ci je re sor bo va nja re zi du al nog be zu bog al ve o lar nog gre be na (RRR) iz ra đe ne su CDMB, i ovi pa ci jen ti su sa či nja va li eks pe ri men tal nu gru pu.Kon trol nu gru pu is pi ta ni ka či ni lo je 85 no si la ca to tal nih pro te za (40 mu ška ra ca sta ro sti 60-69 go di na i 45 že na sta ro sti 60-65 go di na) sa kon ven ci o nal nim to tal nim pro te za ma od akri la ta.
Pri iz bo ru is pi ta ni ka za ovu stu di ju, u kli nič kim si tu a ci ja ma ko je su raz ma tra ne kao po u zda ni in di ka to ri za iz ra du CDMB, u ob zir su uze ti sle de ći kri te ri ju mi: a) pa ci jen ti sa "za rav nje nim" ili "spu šte nim" pa la ti nal nim po vr ši na ma nep ca i si tu a ci je sa vi so kim "got skim" nepcem; b) si tu a ci je ka da je stvar ni cen tar pro te ze bio uda ljen od "ide al nog -po želj nog" cen tra pro te ze; c) slu ča je vi ka da ni su bi li pri sut ni to ri pa la ti ni bez eg zo stoza ili bez bi lo ka kvih pro mi nen ci ja; d) slu ča je vi gde je po sto ja la re sorp ci ja -re duk ci ja be zu bog gre be na na jed noj stra ni vi li ce -uni la te ral na re sorp ci ja; e) pa ci jen ti bez zu ba obo le li od epi lep si je; f) pa ci jen ti bez zu ba s po seb nim estet skim zah te vi ma; g) slu ča je vi sa spe ci fič nom oklu zi jom -ako su svi pre o sta li zu bi bi li pri sut ni u zub nom lu ku su prot ne vi li ce, si tu a ci je gde su na jed noj stra ni su prot ne (gor nje ili do nje) vi li ce pre o sta li me ta lo ke ra mič ki mo sto vi, a dru ga stra na vi li ce je zbri nu ta par ci jal nom akri lat nom pro te zom; h) slu ča je vi s uče sta lim pre lo mi ma to tal nih pro te za.

Srđan D. Poštić
Klinika za stomatološku protetiku, Stomatološki fakultet, Univerzitet u Beogradu, Beograd, Srbija KRATAK SADRŽAJ Uvod To tal ne pro te ze oja ča ne me tal nim ba za ma iz ra đu ju se on da ka da po sto ji ri zik od lo mlje nja ba ze, od no sno kod pa ci je na ta sa ne u ro mi šić nim po re me ća ji ma.Cilj ovog ra da bio je da pri ka že raz li či te ob li ke me tal nih ba za u iz ra di to tal nih zub nih pro te za, kao i pred no sti ova kvih pro te za u le če nju oso ba ko je ne ma ju zu be.Ma te ri jal i me to de ra da Is tra ži va njem je ob u hva će no 116 pa ci je na ta bez zu ba ko ji su le če ni to tal nim pro te za ma.Is pi ta ni ci su svrsta ni u dve gru pe pre ma vr sti pro te ze ko ja je ko ri šće na.Eks pe ri men tal nu gru pu či nio je 31 pa ci jent kod ko jeg je pri me nje na to tal na pro te za oja ča na me tal nim ba za ma, dok je kon trol nu gru pu či ni lo 85 pa ci je na ta ko ji su re ha bi li to va ni kon ven ci o nal nim to tal nim pro te za ma od akri la ta.To tal ne pro te ze oja ča ne me tal nim ba za ma iz ra đe nim od le gu re ko bal ta, hro ma i mo lib de na na pra vlje ne su u dva raz li či ta ob li ka u od no su na li ni ju vi bra ci je.Kod pr vog ob li ka me tal je pro ši ren do li ni je vi bra ci je, a kod dru gog akri lat na ma sa.Po sle ula ga nja i li ve nja oba vlje no je elek tro po li ra nje me tal ne ba ze.U za vr šnim po stup ci ma po sta vlje ni su ve štač ki zu bi, iz vr še ni su ob li ko va nje vo skom, ula ga nje u ki ve tu i ob ra da pro te za.Re zul ta ti Pre lom ba ze pro te ze je spre čen u naj ve ćem bro ju slu ča je va.Ob lik sa pro ši re njem me ta la do li ni je vi bra ci je u gor njoj bezu boj vi li ci i ob lik s elon ga ci jom kon vek sne po vr ši ne pre ko be zu bog gre be na u do njoj vi li ci bi li su naj po volj ni ji ob li ci ko ji su uslo vi li pot pun uspeh u re ha bi li ta ci ji pa ci je na ta eks pe ri men tal ne gru pe.Kod ovih is pi ta ni ka ni su za be le že ni slu ča je vi pod la ga nja iz ra đe nih to tal nih pro te za sa ba za ma oja ča nim me tal nim ske le ti ma.Za klju čak To tal ne pro te ze u ko ji ma su ba ze oja ča ne me tal nim ske le ti ma su po vo ljan ob lik pro te ze u re ha bi li ta ci ji oso ba bez zu ba s vr lo do bro iz ra že nim be zu bim gre be no vi ma kod ko jih ne po sto ji sklo nost ka re sorp ci ji gre be na.Ključ ne r e či: to tal ne pro te ze; di zajn pro te za; be zu bost; me tal ni ske let; oja čan Iz ra da CDMB je ura đe na pri me nom stan dard nih kli nič kih i la bo ra to rij skih po stu pa ka iz ra de to tal ne pro te ze.Po sle pre limi nar nih oti ski va nja be zu bih vi li ca al gi na tom (Al gi no plast, Ga le ni ka, Be o grad, Sr bi ja), na ana tom skim mo de li ma od gip sa su iz ra đe ne in di vi du al ne ka ši ke od akri la ta (Pa la vit L, Ga leni ka, Be o grad, Sr bi ja) za sva kog pa ci jen ta.Funk ci o nal ni oti sci su re a li zo va ni pri me nom cink-ok sid-euge nol pa ste (Vi ko pres, Ga le ni ka, Be o grad, Sr bi ja) i iz ra đe ni su rad ni mo de li od tvr dog gip sa (Ga li gra nit, Ga le ni ka, Be o grad, Sr bi ja).
Rad ni mo de li su dupli ra ni po mo ću si li kon ske ma se (Bredent-Exak to sil N21 Du pli ca ting Si li co ne kit, Bre dent GmbH & Co. KG, Sen den, Ne mač ka) ili po mo ću re ver zi bil nog hi droko lo i da (Ge lo do u ble, In ter dent, Gor nji Grad, Slo ve ni ja) zbog iz ra de ske le ta od le gu re ko bal ta, hro ma i mo lib de na.Po za vrše nom po stup ku du pli ra nja od va tro stal ne ma se su iz ra đe ni mo de li du pli ka ti rad nih mo de la od tvr dog gip sa.
Vo šta ni pro fi li (Vo co, VO CO GmbH, Kuks ha fen, Ne mač ka) ko ri šće ni su pri mo de lo va nju (Sli ke 1 i 2).Ba ze to tal nih pro teza su iz ra đe ne od le gu re Co-Cr-Mo (Wi sil M, Wi sil Auste nal, Keln, Ne mač ka).Po za vr še nom ula ga nju i iz li va nju, me tal ne ba ze su elek tro li tič ki is po li ra ne.
Kod is pi ta ni ka eks pe ri men tal ne gru pe na pra vlje na su dva pot pu no raz li či ta ob li ka ba za to tal nih pro te za na be zu bim vili ca ma.Kod pr vog ob li ka me tal je pro ši ren do zo ne vi bra ci je, a kod dru gog akri lat je bio u pro du žet ku me tal ne ba ze i on je pro ši ren do zo ne vi bra ci je (Sli ke 3-7).U eks pe ri men tal noj gru pi za to tal ne zub ne pro te ze na do njim vi li ca ma ta ko đe su iz ra đe na dva raz li či ta ob li ka, uzi ma ju ći u ob zir po lo žaj ba ze i eks ten zi ju pre ko be zu bog gre be na.Pr vi ob lik je bio sma njen i po sta vljen sa mo pre ko vr ha i kon vek si te ta re zi du al nog be zu bog gre be na, dok je dru gi ob lik ba ze pro ši ren s elon ga ci jom sa mo pre ma oralnim po vr ši na ma ve štač kih zu ba i pre ma lin gval nom sul ku su do gra ni ce po kret ne i ne po kret ne slu zo ko že po da usne du plje, ali ne i pre ko be zu bog gre be na (Sli ke 8 i 9).Za gri žaj ni be de mi su ob li ko va ni po mo ću ro ze vo ska (Vo mo gal S, Ga le ni ka, Be o grad, Sr bi ja).Obra zni luk (Ar tex, Amann Gi rr bach GmbH, Ko blah, Austri ja) ko ri šćen je u od re đi va nju po lo ža ja gor njeg mo de la u ar ti ku la to ru.Me đu vi lič ni od no si su od re đe ni u be zu bim usti ma.Pre nos obra znim lu kom je pri me njen pri od re đi va nju po lo ža ja vi li ce pre ma re fe rent nim tač ka ma i u fa zi pre od re đi va nja među vi lič nih od no sa (Sli ke 10 i 11).Po sle po sta vlja nja ve štač kih zu ba u vos ku i pro be u usti ma, oba vlje no je po li ra nje.Vo sak mo de la pro te za je za me njen akri la tom (Bi o cryl RN, Ga le ni ka, Be o grad, Sr bi ja), u po stup ku ki ve ti ra nja, a pro te ze su po sta vljene na no se ća tki va u usti ma pa ci je na ta.
Is pi ta ni ci eks pe ri men tal ne gru pe su na osno vu ti pa CDMB ko je su iz ra đi va ne u okvi ru ove stu di je svr sta ni u pet gru pa.Pr vu gru pu či ni lo je de vet mu ška ra ca i jed na že na kod ko jih su u re ha bi li ta ci ji be zu bo sti sa mo u gor njoj vi li ci iz ra đe ne CDMB gde je me tal pro ši ren sa svim dis tal no -u zo nu vi bra ci je, odno sno "a" li ni ju.Dru gu gru pu či ni la su tri pa ci jen ta kod ko jih je u re ha bi li ta ci ji be zu bo sti u gor njoj vi li ci iz ra đe na CDMB s akri la tom u pro du žet ku me tal ne ba ze, od no sno pro ši re njem akri la ta do "a" li ni je.U tre ćoj gru pi bi lo je de vet mu ška ra ca i jed na že na kod ko jih je re ha bi li to va nje be zu bo sti oba vlje no iz ra dom i po sta vlja njem gor nje CDMB s me ta lom pro ši re nim do "a" li ni je i do nje CDMB s me tal nom ba zom iz ra đe nom sa mo pre ko be zu bog gre be na.Če tvr tu gru pu je či ni lo se dam mu škara ca kod ko jih je re ha bi li to va nje be zu bo sti oba vlje no iz ra dom i po sta vlja njem gor nje CDMB gde je akri lat, u pro du žet ku me-tal ne ba ze, bio pro ši ren do "a" li ni je i do nje CDMB gde su eksten zi ja i elon ga ci ja ura đe ne pre ma lin gval noj gra ni ci po kret ne i ne po kret ne slu zo ko že po da usne du plje, lin gval nom sul ku su i oral nim po vr ši na ma ve štač kih zu ba.Pe ta gru pa ob u hva ti la je tri mu škar ca kod ko jih je po sto ja la be zu bost sa mo u do njoj vi li ci i kod ko jih je u svr hu re ha bi li ta ci je be zu bo sti iz ra đe na i po sta vlje na do nja CDMB s me tal nom ba zom pre ko kon vek si te ta be zu bog gre be na.
U pro ce ni su ko ri šće ne me to de ana li ze stu dij skih mo de la i kli nič ka pro ve ra kva li te ta.Pa ci jen ti ma su ta ko đe po sta vljana pi ta nja o udob no sti, jed no stav no sti i spon ta no sti za vre me žva ka nja, o go vo ru, sta bil no sti, este ti ci i re gu lar nom ko ri šće nju pro te za.

REZULTATI
Pre lom ba ze je za be le žen kod sa mo 7% is pi ta ni ka po sle dve godi ne po sma tra nja pri me ne te ra pi je.Utvr đe no je da je pro ši re nje me ta la do zo ne vi bra ci je naj po volj ni ji ob lik CDMB u re ha bi lita ci ji gor nje be zu be vi li ce is pi ta ni ka eks pe ri men tal ne gru pe.Pro ši re nje ob li ka me tal ne ba ze pre ma oral nim po vr ši na ma veštač kih zu ba po ka za lo se naj bo ljim u pro te tič koj re ha bi li ta ci ji ovih pa ci je na ta.Ni jed no pod la ga nje CDMB ni je iz vr še no u ovoj gru pi is pi ta ni ka.Dve re pa ra tu re ve štač kih zu ba zbog lo mlje nja akri lat nih ve štač kih zu ba ili odva ja nja od akri lat ne po vr ši ne le ži šta oba vlje ne su po sle 12 me se ci, a pet re pa ra tu ra zu ba urađe no je po sle 24 me se ca te ra pi je (Ta be la 1).Če ti ri pa ci jen ta obo le la od Par kin so no ve bo le sti i dva s epi lep si jom su uspe šno re ha bi li to va na iz ra dom CDMB u ovoj stu di ji.
Svi is pi ta ni ci eks pe ri men tal ne gru pe ko ji su re ha bi li to va ni po mo ću CDMB bi li su su bjek tiv no za do volj ni iz ra đe nim prote za ma.Sta nje u nji ho vim usti ma bi lo je po volj no za iz ra du CDMB (Sli ka 12).Ni kod jed nog pa ci jen ta ni je bi lo po treb no pod la ga nje pro te ze to kom 24 me se ca te ra pi je.Me đu tim, kod tri is pi ta ni ka (če tvr ta gru pa eks pe ri men tal ne gru pe) bi lo je po trebno pod la ga nje CDMB ko je su na do njim vi li ca ma bi le pro ši re ne do lin gval ne gra ni ce po kret ne i ne po kret ne slu zo ko že.

DISKUSIJA
Stu di je o di zaj nu i ob li ci ma CDMB do sad u struč noj li te ra turi ni su če sto ob ja vlji va ne upr kos či nje ni ci da se mo gu uspešno pri me niti u le če nju mno gih oso ba bez zu ba.Po red to ga, u sto ma to lo škim i pro te tič kim pu bli ka ci ja ma ne ma po da ta ka o upo re đi va nji ma raz li či tih ili po ten ci jal no dru ga či jih i oso benih ob li ka me tal nih ba za za oja ča va nje i ugra đi va nje u to tal ne zub ne pro te ze.
Di le ma o ko joj bi, iz ve sno, pr vo tre ba lo di sku to va ti u ovoj stu di ji od no si se na to ko ji ob lik, od no sno di zajn me tal nog skele ta bi se mo gao sma tra ti naj po volj ni jim za po sta vlja nje u po vrši nu ba ze to tal ne pro te ze, a ta ko đe i na pro blem u ko joj me ri bi tre ba lo pro ši ri ti po vo ljan ob lik me tal ne ba ze u zo nu re la tiv no po kret ne slu zo ko že i zo nu vi bra ci je.CDMB bi mo gle bi ti di zajni ra ne u ob li ku kon struk ci ja uda lje nih od zo ne vi bra ci je, odno sno po sta vlje nih is pred li ni je vi bra ci je, sa dis tal nom ivi com me tal ne po vr ši ne po sta vlje nom zna čaj no is pred u od no su na li ni ju vi bra ci je.Ova kav ob lik je znat no kom for ni ji za pa ci jen ta, ali je u iz ve snoj me ri u ko li zi ji sa zah te vi ma sta bil no sti pro te ze na le ži štu.Na osno vu ob li ka ba za CDMB ko je su iz ra đe ne u okvi ru na še stu di je, mo glo bi se tvr di ti da bi me tal ne ba ze u gor njim pro te za ma tre ba lo pro ši ri ti do zo ne vi bra ci je ra di bo lje sta bil no sti to tal nih pro te za i bo ljeg oba vlja nja osnov nih funk ci ja oro fa ci jal nog si ste ma žva ka nja i go vo ra kod pa ci je na ta bez zu ba.Ta kva za pa ža nja su u sa gla sno sti s re zul ta ti ma stu di je Oh ku ba (Oh ku bo) i sa rad ni ka [3], ko ji su utvr di li da pa ci jen ti naj bo lje pri hva ta ju CDMB ka da su one di zaj ni ra ne kao i kla sič ne, konven ci o nal ne to tal ne zub ne pro te ze od akri la ta.Dru gi ob lik dizaj na ko ji je pri me njen u te ra pi ji u okvi ru na še stu di je od no si se na me tal ne mre že, tj.oja ča nja, ko ja bi se mo gla sma tra ti ma nje sku pom i jed no stav ni jom ver zi jom u po gle du di zaj na pro te ze.
Tran spa rent ni (bez boj ni) akri lat bi se ta ko đe mo gao upo trebi ti u iz ra di CDMB, što se na osno vu opi sa re zul ta ta raz li či tih kli nič kih stu di ja mo že sma tra ti pred no šću.Ko ri šće nje tran sparent nog akri la ta sma nju je mo guć nost po ja ve aler gij skih re akci ja, u po re đe nju s ru ži ča sto-cr ve nim akri lat nim ma te ri ja lom.Po red to ga, tran spa rent ni akri lat pru ža mo guć nost sa gle da va nja sva ke pro me ne u po gle du re duk ci je be zu bog gre be na.
Oklu zi ja i ar ti ku la ci ja u CDMB bi tre ba lo da bu du po prin cipu jed no stra no urav no te že ne oklu zi je.Uzi ma ju ći u ob zir či njeni cu da su CDMB in di ko va ne u svim slu ča je vi ma gde je be zu bi gre ben čvr ste kon zi sten ci je i ni je pre di spo ni ran na re duk ci ju, iz ve sno je pret po sta vi ti i za klju či ti da pre te ra na funk ci o nal na op te re će nja na tki va oro fa ci jal nog si ste ma ne će do ve sti do reduk ci je be zu bog gre be na.Či nje ni ca je, me đu tim, da je mo del obo stra ne urav no te že ne oklu zi je naj če šće pri hva tljiv kon cept u po sta vlja nju zu ba u to tal nim zub nim pro te za ma, što, s dru ge stra ne, ta ko đe pred sta vlja ve o ma iz ve snu mo guć nost pri iz bo ru kon cep ta po sta vlja nja ve štač kih zu ba u CDMB [9,10].
Da li bi ke ra mič ki zu bi mo gli bi ti po sta vlje ni u to tal ne prote ze oja ča ne me tal nim ba za ma ume sto akri lat nih zu ba i da li bi po sta vlja nje ta kvih zu ba zah te va lo iz me ne u di zaj nu pro te ze i me tal ne ba ze u to tal noj zub noj pro te zi? U naj ve ćem bro ju sluča je va ke ra mič ki ve štač ki zu bi ni su bi li ko ri šće ni u po sta vi zu ba u CDMB s ob zi rom na to da akri lat ni ve štač ki zu bi u sa svim za do vo lja va ju ćem ste pe nu kom pen zu ju ne do sta tak pri rod nih zu ba i u po gle du este ti ke i u po gle du funk ci je i oklu zi je u veštač kim zub nim lu ko vi ma to tal ne zub ne pro te ze.Naj zad, mo glo bi se raz ma tra ti i pi ta nje ko je se od no si na to da li su CDMB pri hva tlji ve u na stav ku re ha bi li ta ci je pa ci je na ta bez zu ba ko ji su pr vo bit no bi li zbri nu ti akri lat nim par ci jal nim zub nim pro te za ma pre po sled nje eks trak ci je zu ba iz vi li ca.Na osno vu re zul ta ta na še stu di je mo že se tvr di ti da su CDMB us pešan pro du že tak te ra pi je pa ci je na ta s ma lim bro jem zu ba po sle eks trak ci ja zu ba, što na po seb no upe ča tljiv na čin po ka zu ju poda ci o ste pe nu za do volj stva pa ci je na ta u fa zi na vi ka va nja i u fa zi ko ri šće nja CDMB po sle eks tra ho va nja po sled njih zu ba iz vi li ca.Pod la ga nje CDMB te o rij ski mo že do ći u ob zir, ali za pra vo bez ši ro ke pri me ne u prak si, pre sve ga zbog to ga što se na osno vu re zul ta ta ove stu di je po seb na pa žnja u pla ni ra nju te ra pi je za sni-va na pra vil nom i de talj nom iz bo ru pa ci je na ta ko ji mo gu bi ti re ha bi li to va ti CDMB pro te za ma.Su žen i pa žljiv iz bor pa ci je na ta ko ji će bi ti po god ni za te ra pi ju CDMB se pr ven stve no od no si na oda bi ra nje pa ci je na ta sa do bro iz ra že nim be zu bim gre beno vi ma po sle va đe nja zu ba či ji be zu bi gre be no vi ni su pod lo žni ime di jat nom ili pro lon gi ra nom re du ko va nju.Pod la ga nje ba ze to tal ne pro te ze uop šte ne bi tre ba lo da bu de pri me nje no ili bi mo žda even tu al no mo glo bi ti pri me nje no po sle du go traj nog ko ri šće nja CDMB pro te za.
Či nje ni ca je da su u na šoj stu di ji za be le že ni pre lo mi metal ne ba ze kod tri mu škar ca po sle 24 me se ca te ra pi je to tal nim pro te za ma.Ova kav re zul tat od stu pa od re zul ta ta stu di ja drugih auto ra u ko ji ma ja či na me tal ne ba ze i iz me re na po ve ća na ot por nost na na pre za nje le gu re me ta la spre ča va ju bi lo ka kvo lo mlje nje pro te ze [2,11].Naj ve ro vat ni je da su pre lo mi ba ze kod is pi ta ni ka eks pe ri men tal ne gru pe u na šoj stu di ji na sta le kao po sle di ca bruk si zma i no še nja pro te ze no ću.Ova kav re zul tat se ipak mo že sma tra ti uspe hom u po re đe nju s re zul ta ti ma zabe le že nim u kon trol noj gru pi, u ko joj je bi lo vi še od 25% prelo ma akri lat ne ba ze po sle 24 me se ca te ra pi je pro te za ma [12].Sa ma či nje ni ca da je iz ve stan broj pa ci je na ta eks pe ri men tal ne gru pe u na šoj stu di ji imao simp to me bruk si zma, te da su kod ne ko li ko ovih pa ci je na ta za be le že na sa mo is pa da nja ili pre lo mi akri lat nih zu ba u pro te zi, a ne i pre lo mi me tal ne ba ze, go vo ri u pri log po zi tiv nim re zul ta ti ma u te ra pi ji pri me nom CDMB kod pa ci je na ta sa bruk si zmom.
Na osno vu na la za o sta bil no sti to tal nih pro te za ko ji su za bele že ni u ovoj stu di ji po tvr đe no je da su po volj ni te ra pij ski efek ti i po bolj ša na sta bil nost to tal nih pro te za ostva re ni pro ši ri va njem me tal ne ba ze CDMB.U ovoj stu di ji je pri me njen po stu pak izra de me tal ne ba ze to tal ne pro te ze sa pro ši re njem na sre di nu be zu bog gre be na gor nje vi li ce.Po red to ga, za pa že ni re zul ta ti u ve zi sa sta bil no šću i op te re će njem su u ovom is tra ži va nju postig nu ti ka da je me tal ni ske let ob u hva tio ce lo kup nu kon vek snu po vr ši nu do njeg be zu bog gre be na.Re zul ta ti na šeg is tra ži va nja su po tvr di li ra ni je na la ze na osno vu ko jih je va žna pred nost CDMB iz u zet no pre ci zno in tim no na le ga nje na slu zo ko žu nose ćih tki va be zu bih gre be no va [6,7,8,11].

ZAKLJUČAK
To tal ne pro te ze u ko ji ma su ba ze oja ča ne me tal nim ske le ti ma su po vo ljan ob lik pro te ze u re ha bi li ta ci ji oso ba bez zu ba s vr lo do bro iz ra že nim be zu bim gre be no vi ma kod ko jih ne po sto ji sklo nost ka re sorp ci ji gre be na.

Figure 9 .
Figure 9. Design of lower framework positioned on the crest of re sidual ridge with elongation towards the oral surface of artificial teeth Slika 9. Oblik donjeg metalnog skeleta koji je postavljen na vrh be zubog grebena i produžen do oralnih površina veštačkih zuba